Przedstawienie ułomności ludzkich w satyrach

Satyra jest to utwór literacki, który ośmiesza lub piętnuje ukazywane w nim zjawiska, np. wady ludzi, obyczaje, charaktery itp. Satyra nie musi ukazywać sposobu napraw, ukazywać „lekarstwa” - jest ona po to, by negować, ośmieszać i pouczać.

Satyra „Pijaństwo” to portret człowieka chwiejnego, skacowanego i cierpiącego z chwilowego braku dostawy trunku. Jest odporny na pouczenie: po wykładzie rzecznika o trzeźwości mówi krótko: „Napiję się wódki”. Autor ukazuje krytykę pijaństwa. Dyskusje podgrzane alkoholem wreszcie kłótnią. W satyrze „Żona modna” Krasicki piętnuje zgubny kosmopolityzm, durny snobizm i bezmyślne poddanie się wymogom mody.

Kolejny utwór piętnujący zachowanie człowieka to „Powrót posła” Niemcewicza. Starościna to druga żona modna. Jest zafascynowana modą francuską i nic poza tym ją nie interesuje. Jest Polką, ale nie potrafi poprawnie mówić po polsku. Nic nie wie o przeszłości, tradycji, jedynie zna krawców francuskich. Zostaje wyśmiana. Starosta Godulski to także postać negatywna. Jest prymitywny świadczy o tym, że się chwali swoim prymitywizmem. Przyznaje się, że nie czyta książek, a jest przecież starostą. Kieruje się prawem pieniądza, a nie prawem kraju. Jest konserwatystą, nie przyjmuje tego co nowe. Kocha jedynie pieniądze. Gotów jest oddać córkę Szarmanckiemu żeby tylko ten nie chciał posagu. Ze Starosty żaden Polak, ojciec, mąż ani starosta. Szarmancki to postać także negatywna i krytykowana. Jest to młody człowiek , łowca posagów, płytki i intrygant. Człowiek pozbawiony wartości moralnych. Rozumie się dobrze ze starościną. Zupełnie nie interesuje się życiem politycznym. Naśmiewa się z Walerego, który tą politykę prowadził.

Również krytyka została ukazana w „Przypadkach” Doświadczyńskiego. Krytyka rodziców i złe wychowanie dzieci.

Wady jakie ukazali poeci to pijaństwo, chciwość dóbr materialnych, lekceważenie prawa, bezkrytyczne naśladownictwo chamskich wzorów, niska wiedza polityczna, niesprawiedliwość i konserwatyzm.